Verbinding maak het mee(r): wijkaanpak van radicalisering

Verbinding maak het mee(r): wijkaanpak van radicalisering

12 november 2016 – tekst door: Floor Hallema, zie haar post online, en Elien van Riet

Vanavond spraken verschillende mensen met elkaar in de Tolhuistuin over hoe we (als stadsdeel Amsterdam-Noord, maatschappij of individu) in verbinding met jongeren kunnen komen in de aanpak van radicalisering. De avond was georganiseerd door de mannengroep van der Pek, de politicoloog Ozan Turkdogan en onze eigen lieve Vogelbuuf Elien van Riet die eveneens verbonden is aan Urban Tribes. De bijeenkomst vond plaats in de Week van de Dialoog met als thema: Verbinding maak het mee(r). Pfff…radicaliserende jongeren? Wat een thema, wat een zware avond, zul je denken. Het tegendeel was waar. Het was een positieve zinvolle bijeenkomst waarvan je hoopt dat de initiatiefnemers het concept over de hele stad mogen gaan uitrollen.

Er was 60 man publiek, waarvan ongeveer 40 uit Noord kwamen, waaronder 15 jongeren. Met veel positieve inzet en oprechte interesse raakten bewoners en ervaringsdeskundigen met elkaar in gesprek. Niet dat de uitdagingen van de wereld in 1 klap werden opgelost. Alleen al het feit dat je als bewoner niet zomaar weet wie er radicaliseert, maakt de vraag al moeilijk te beantwoorden. Maar toch werden er wel degelijk genoeg praktische ideeën geboren om mee aan de slag te gaan als individu, wijk en maatschappij. Wat kunnen wij leren van de verhalen die we vanavond hoorden?

Van IS daar naar toekomst hier

Een gederadicaliseerde jongere vertelde zijn verhaal. Hoe het kwam dat hij geïnteresseerd raakte en naar Syrië af wilde reizen (en daar gelukkig niet aankwam). Het bleek een heel menselijk invoelbaar verhaal van een jongen die ervoer dat hij werd uitgesloten van de maatschappij en gepest werd op school in de gemeente waar hij woonde, omdat hij duidelijk niet van Nederlandse afkomst was, maar ook thuis geen warm nest had. In zijn geval waren stigmatisering en uitsluiting een oorzaak voor zijn isolement en zelfs depressie. In de moskee vond hij geen antwoorden op zijn vragen vanwege de kloof tussen de eerste en tweede generatie.

Tijdens zijn identiteitscrisis ging hij via het internet verder op zoek naar antwoorden op zijn levensvragen. In besloten Facebook-groepen vond hij wel aansluiting (en iedereen weet hoe fijn het is ergens aansluiting te vinden) met jongeren die geïnteresseerd waren in de IS en die hem begrepen. Ook op school sprak hij met een leraar die zijn ideeen bevestigden. Hij stopte met school en zijn werk en reisde af, maar werd in Turkije opgepakt. In de isolatiecel is hij tot inkeer gekomen en keerde hij terug naar Nederland.

Ook vertelde hij wat hem van de radicaliserende ideeën en gevoelens afbracht. Geen makkelijk proces, daar het ook betekende dat de groep, waarbij hij zich welkom voelde, zich van hem afkeerde. Een urgente nadenker gaf hij ook mee: nu het lastig wordt om naar Syrië te reizen, wat denk je dat deze jongeren nu gaan doen? Er moet echt contact gemaakt worden met deze jongeren, op een hele goede manier, niet op een onderdrukkende manier, want dan zet men zich nog meer af tegen onze samenleving en wordt het alleen maar erger.

André Seebregts, advocaat van geradicaliseerde jongeren vertelde dat in zijn optiek jongeren die in de terreurcel terecht komen, daar in de gevangenis alleen maar verder radicaliseren door de wijze waarop daar met ze wordt omgegaan. Deze advocaat gelooft dat het in ons aller belang is juist met deze jongeren in dialoog te gaan en te zorgen dat ze weer kunnen integreren in onze maatschappij. Door de jongeren te laten ervaren dat ze erbij horen, heeft een beter effect, in plaats van nog meer geïsoleerd worden. (In Zweden volgen ze deze aanpak, naar het schijnt met succes).
Een waarschuwing gaf hij indirect ook mee: stuur je geld naar een vriend in Syrië, dan ben je voor de Nederlandse overheid al een terrorist en kom je in de bak.

Bovendien benoemde hij de rol van de ronselaars, zij maken jongeren rijp om te strijden middels –uit verband getrokken- verzen uit de Koran. Zij weten feilloos kwetsbare jongeren te vinden, die weinig toekomstperspectief hebben, weinig geld, geen partner. De ronselaars beloven van deze ‘losers’ helden te maken en daar zijn de kwetsbare jongeren gevoelig voor.

Badr Youyou, voormalig geestelijk verzorger en blogger uit de Moslim gemeenschap, sprak enerzijds over hoe dit klimaat kon groeien en anderzijds dat hij radicalisering wilde tegengaan. In dialoog met radicaliserende jongeren ervaart hij het belang van respect van mens tot mens, omdat het jongeren zijn met gewetensvragen.

Ook het verhaal van bewonersplatform De Vogelburen kwam aan de orde. Oprichter Floor Hallema vertelde een klein verhaal in vergelijking met voorgaande verhalen. Maar in het verhaal van de buurt, telt elke stap. Het plan van een verbindend platform de Vogelburen ontstond nadat een aantal bewoners merkten dat meerdere jongeren/kinderen in onze buurt werden gestigmatiseerd en het idee hadden dat ze niet welkom waren in hun eigen buurt door een reeks ervaringen (die we nu niet uit de doeken doen, indien interesse Pm ons). Deze groep bewoners van verschillende culturele achtergronden wilden zich als reactie hierop inzetten voor een verbonden buurt: of in elk geval een buurt waarin iedereen zich thuis voelt en weet dat hij/zij erbij hoort en belangrijk is.

In alle gevallen werd duidelijk dat het belangrijk is om wat te doen tegen het buitensluiten van jongeren (mensen). Dat contact, je welkom voelen is een belangrijke basis voor een positief zelfbeeld van opgroeiende jonge mensen en een vreedzame maatschappij in het algemeen.

In verbinding met jongeren de aanpak van radicalisering

De avond werd afgesloten met dialooggroepjes die werden begeleid door jongeren die dialoogtraining krijgen via dit project: dromen, ideeën en doelen vlogen voorbij.
Een greep uit de tips die hieruit volgden:

Groet elkaar op straat, toon oprechte interesse in je buren, glimlach naar elkaar (dat kan al zoveel betekenen voor iemand) maar ook: een stage van een week in de wijk voor ambtenaren: georganiseerd door bewoners en niet door professionals, zodat ambtenaren echt eens zien en ervaren wat er werkelijk gebeurd in de buurt, meer projecten voor sleutelfiguren, in gesprek gaan met stadsdeel over een andere aanpak van de jongerenproblematiek dan alleen onderdrukking en straffen, een voetbal toernooi organiseren met en voor jongeren, ambtenaren wakker schudden, investeren in projecten waarin gederadicaliseerde jongeren in gesprek gaan met radicaliserende jongeren.

Hierna werd er gegeten. De verrukkelijke maaltijd werd bereid door de Vrouwenbazaar.

De Vogelburen (en de vele andere aanwezigen) waren onder de indruk van de zinvolle avond. 9 december a.s. is de laatste van de reeks van de Onzichtbare Verhalen. Deze zal gehouden worden in het Stadsdeelkantoor.
Wij hopen van harte daar nog meer Vogelburen te ontmoeten.