Ancient Futures

Ladakh is de meest noordelijke regio van India, gelegen in het Himalaya-gebergte, en lange tijd een voorbeeld van een samenleving in dynamisch evenwicht. Hoe werkt een samenleving in ecologische en sociale balans? Uit eigen ervaring geef ik hier 5 inzichten, die ik heb opgedaan tijdens mijn reis. In 2003 reisde ik met mijn ouders, broertje en zusje naar Ladakh. Het werd een reis die grote indruk maakte, en dat heeft te maken met de reis zelf en met hetgeen ik naderhand leerde over Ladakh uit het boek Ancient Futures van antropologe Helena Norbert-Hodge.

1. Leven met het land

De Ladakhi leven in kleine zelfvoorzienende groepen, waarbij de hoeveelheid land per familie wordt bepaald op basis van de grootte van de familie: elk ‘werkend’ familielid kan ongeveer 1 hectare bewerken en de familie bezit dus ook niet meer, aangezien het geen zin heeft om land te bezitten dat je niet kan bewerken. Dieren spelen een belangrijke rol in de samenleving: zij voorzien in transport, brandstof, arbeid, wol en melk. Alle hulpbronnen, zoals water, kruiden en planten, waar Ladakhis toegang toe hebben worden optimaal gebruikt en gerecycled. De landbouwcyclus begint ergens tussen februari en juni, afhankelijk van de hoogte waarop landbouw bedreven wordt of waarop vee te grazen wordt gebracht.

2. Geestelijke fysieke gezondheid

In de Ladakhi samenleving zijn er nog twee andere individuen van belang voor het verlenen van ondersteuning aan de zieken. Dat zijn de Onpo of astroloog en de lhaba, ook wel Shaman, genoemd.

Zelf was ik in Ladakh aanwezig bij een sessie van een lhaba, samen met mijn zusje en moeder en enkele andere toeristen in onze groep. Ook wij kregen de kans om behandeld te worden door een lhaba die overduidelijk in een andere staat van bewustzijn verkeerde. Zelf had ik niks onder de leden, maar een van onze groepsleden was al dagen niet lekker. De lhaba’s diagnose was dat ze een parasiet in haar buik had en dat ze naar het ziekenhuis moest gaan omdat het haar niet lukte de parasiet te verwijderen. Ik twijfelde geen moment aan deze diagnose en deze bleek later ook te kloppen. Ze heeft er nog lang last van gehad, maar was er op tijd bij.

3. Meesters in samen leven

Een gevleugelde uitspraak in Ladakh is: ‘we have to live together’. In het traditionele Ladakh was er nauwelijks tot nooit frictie tussen mensen omdat iedereen wist dat je uiteindelijk toch samen moet leven. Dit gegeven omarmen ze en accepteren ze. Ze vieren het zelfs. Daarmee is het ook niet verstikkend.

Het gebrek aan frictie onderling wordt ondersteund door het concept van ‘spontane mediators’. Als er ook maar iets van een geschil ontstaat tussen twee partijen in Ladakh wordt een derde partij erbij geroepen om als arbiter dienst te doen. Wat ook de omstandigheden zijn, wie er ook bij betrokken is, er is altijd wel iemand die de derde man of vrouw kan zijn. Het bewustzijn dat vrede beter is dan conflict, is zo diep geworteld dat mensen automatisch op zoek gaan naar een derde partij.

Helena Norberg-Hodge beschrijft hoe ze eens meemaakte dat twee volwassenen die in een ‘boter-deal’ verwikkeld waren, spontaan geholpen werden door een 12-jarige jongen die de onderhandeling tussen beiden begeleidde. Zijn rol in deze werd door de volwassenen zonder nadenken volledig geaccepteerd.

4. een boeddhistische erfenis

Ladakh wordt ook wel klein Tibet genoemd en de samenleving reflecteert dan ook de religieuze erfenis van het boeddhisme. In Ladakh is religie niet iets wat je erbij doet, het is onlosmakelijk verbonden met alle aspecten van het leven. Daardoor zijn religieuze festiviteiten niet geïsoleerd van het leven. Zelf woonde ik een aantal religieuze festiviteiten bij toen ik in Ladakh was en verbaasde me er over hoeveel ‘lol’ tijdens dit soort bijeenkomsten gemaakt werd en hoe vrolijk mensen waren.

5. joie de vivre

Ik herinner me dat mijn zusje bij een van de ceremonies waar we enkele uren bij waren, vriendjes werd met een oudere vrouw – ook dat blijkt hoogst normaal in de Ladakhi samenleving – grootouders en kinderen raken vaak hecht bevriend – waar ze enorm mee kon lachen. Mijn zusje is zelf van nature erg vrolijk, maar wij hadden geen van allen gedacht dat ze een hele dag zo veel plezier zou kunnen beleven met iemand waar ze naast zat in het publiek en die niet dezelfde taal sprak als zij.

Ladakhis zijn volgens Norberg-Hodge veel minder emotioneel afhankelijk dan wij dat zijn. Er is liefde en vriendschap, maar geen intens bezit van de ene persoon door een ander.

Ladakh is een samenleving die tot 1970 goeddeels afgescheiden leefde van de westelijke wereld. Nu ontvangt het gebied zo’n drie maanden per jaar bezoek van toeristen op motoren, op de fiets of met het vliegtuig. De openstelling van het gebied heeft desastreuze gevolgen gehad: het gebied is voor een groot deel uit haar ecologische en sociale balans geraakt. Bij mij versterkt het verhaal van Ladakh mijn ambitie om manieren te vinden om onze eigen samenleving weer in een sociaal-ecologische dynamische balans te brengen.

Wil je de uitgebreide boekrecensie lezen en meer te weten komen over de systemische gevolgen voor de Ladahki’s en voor welke uitdaging zij nu staan? Voor het complete artikel klik hier.